De legende van Beru Rengga Kuning

 

Corine Kistemaker & Tom Draisma, Lelystad

 

Soms loop je zomaar tegen een mooie maar onbekende legende aan. Dat gebeurde Corine en mij toen we in 1998 samen voor ’t eerst uitvoerig haar geboortestreek, Batakland op Sumatra, bezochten. Corine, geboren te Tarutung (Toba-Batakland), was daar nooit eerder teruggeweest.

    We logeerden onder meer ook een tijdje in een prachtig gelegen gasthuis voor vakantiegangers even buiten Brastagi (ook wel Berastagi genoemd, Karo-Batakland), een plaats waar het gezin van Corine’s ouders tijdens de roerige Indonesische vrijheidsstrijd een aantal maanden gewoond heeft. Corine had en heeft nog levendige herinneringen aan haar Indische jaren. In het genoemde gasthuis verbleef tijdens ons bezoek ook een al wat oudere Australische cultureel antropoloog die de traditionele cultuur van de streek onderzocht. Zij had in de bibliotheek van het gasthuis een scriptie ontdekt van een Belgische onderzoeker waarin deze in het Nederlands heel gedetailleerd een traditionele Batakse legende beschreef, zoals verteld in Kabandjahé en omgeving. Ze vroeg ons of we deze legende voor haar in het Engels zouden willen vertalen. Dat deden we maar al te graag!

    De hoofdpersoon in de legende is een jonge vrouw van hoge afkomst, Beru Rengga Kuning. Toen ze nog heel klein was, werd haar gokverslaafde oudere broer wegens ernstig wangedrag uit de gemeenschap verstoten. Hij moest maar zien hoe hij zich door het leven moest slaan. Al spelend om geld zwierf hij naar Atjeh, maar overal maakte hij grote schulden en werd hij weggejaagd. Uiteindelijk kwam hij in een Atjeese gevangenis terecht: Hij had grote schulden opgelopen bij de eveneens gokverslaafde koning van Atjeh.

    Als Beru Rengga Kuning ongeveer 14 jaar oud is, hoort ze, werkend op het land, een vogel die haar prachtig toezingt. Ze kan niet geloven wat de vogel zingt: Ze zou een oudere broer hebben, die ver weg in een gevangenis zucht. Haar moeder ontkent diens bestaan, maar een oom vertelt haar de waarheid en helpt haar aan een sterk paard, een zwaard en fraaie mannenkleren zodat ze op zoek kan gaan. Als haar ‘assistenten’ neemt ze haar goed gedresseerde hond en kat mee. Die zouden nog goed van pas komen. Het hele verhaal is veel en veel te lang om hier te vertellen.

Een leuk detail is dat de jongedame, eenmaal in Atjeh aangeland, nog steeds vermomd als prins van voorname afkomst, de trucs van de vals spelende koning doorziet en hem bij het gokken steeds verslaat! De winst heeft ze nodig om buiten medeweten van de koning haar broer vrij te kopen uit het gevang. De koning verliest veel geld, en verzint nu een plan: Hij laat de ‘prins’ uit Batakland trouwen met zijn jonge dochter, een Atjeese prinses. Dan blijft het geld binnen de familie!  Sommige hovelingen twijfelen aan het plan. ‘Laat die jongeling eerst zijn mannelijkheid maar eens bewijzen!’ De jeugdige prinses ziet ook erg tegen het huwelijk op. Beru Rengga Kuning stelt haar gerust.

Het verhaal eindigt met een happy end: Beru Rengga Kuning koopt haar broer vrij uit het gevang. Hij belooft te zwijgen over haar identiteit. Met haar broer, de Atjeese prinses en de koning zelf, plus een heel gevolg, gaat ze op reis naar Karo-Batakland. Beru Rengga Kuning gaat bij nadering van het dorp alleen vooruit om de komst van het gezelschap aan te kondigen en voorbereidingen te treffen.

 Kaart Atjeh

   Kaartfragment uit Winkler Prins Atlas (1950) blz. 148. De Bataklanden bevinden zich ruwweg tussen Medan (dat zelf tot de Deli-streek, van de Deli tabak, behoort) en Taroetoeng (thans gespeld Tarutung) ten zuiden van het Toba Meer. Brastagi, waar Corine als kind gewoond heeft, en waar wij in 1998 de legende ‘vonden’, staat niet op de kaart, maar ligt 25 km ten noorden van Kabandjahe, boven het Toba Meer.

 

    Onderweg trekt ze snel haar eigen kleren aan. Zij treft de moeder van Beru Rengga Kuning gezond en wel thuis. Samen lopen ze het gezelschap tegemoet. Beru Rengga Kuning heeft heel wat uit te leggen aan de koning, maar die had de ontluikende liefde tussen zijn dochter en de broer van Beru Rengga Kuning allang bespeurd. De legende eindigt met een groot feest. Eind goed, al goed.

 

NASCHRIFT.

[a] We vertellen het verhaal soms als feuilleton: om beurten een hoofdstukje over hem (de broer) dan wel over haar (Beru Rengga Kuning).

[b] Voor ons is reizen, of het nu Flevoland of Bretagne betreft, Cornwall, Zuidelijk Afrika, Indonesië, of China, altijd óók een manier om voor ons onbekende verhalen te ontdekken. Dat proef je ook uit onze nieuwe website: https//:ongewoneverhalen.nl.

Corine & Tom

Evenement aanmelden?

Organiseer je een evenement in het kader van Wereldverteldag? Zorg dat de bezoekers van deze website je kunnen vinden en meld je evenement aan!

Ga naar het aanmeldformulier